فرآیند مدیریت استراتژیک چیست؟

فرآیند مدیریت استراتژیک را می توان به شکل زیر نمایش داد:

 

انواع برنامه ریزی در فرآیند مدیریت استراتژیک

• برنامه ریزی جامع : این برنامه ریزی خطوط راهنمایی کلی و جهت گیری کلی سازمان را مشخص می نماید .
• برنامه ریزی عملیاتی : برنامه ریزی عملیاتی به فعل در آوردن تصمیمات و چهارچوب های تعیین شده توسط برنامه ریزی جامع است .
• برنامه ریزی ترکیبی: ترکیب برنامه ریزی جامع و عملیاتی را برنامه ریزی تلفیقی می گویند .

ارتباط برنامه جامع و عملیاتی در فرآیند مدیریت استراتژیک

• برنامه ریزی جامع تابع ارزشها، ایدئولوژی، سیاستها و استراتژی های حاکم بر سازمان است و بر عهده سیاست مداران و مدیران ارشد سازمان است و برنامه ریزی عملیاتی در سطح مدیریت اجرایی سازمان مطرح می گردد .

• برنامه ریزی جامع در پی حل مسایل اساسی، رشد و توسعه سازمان است و برنامه ریزی عملیاتی با هدف یا هدفهای مشخص، محدود، عینی و دست یافتنی، تنها متوجه بهترین کارایی در خدمت یا تولید است .

• برنامه ریزی جامع متوجه منافعی است که احتمالاً در آینده نصیب سازمان خواهد شد و برنامه ریزی عملیاتی متوجه منافع فعلی و در معرض دید و یقین است .

انواع برنامه جامع در فرآیند مدیریت استراتژیک

در فرآیند مدیریت استراتژیک برنامه ریزی جامع از جهات مکانی، زمانی، موضوعی و فلسفی یا مرامی قابل تقسیم است . دو نوع از مهمترین برنامه ریزی های جامع عبارتند از :
• برنامه ریزی استراتژیک
• برنامه ریزی درازمدت

جدول مقایسه برنامه ریزی استراتژیک و درازمدت

برنامه ریزی استراتژیک (Strategic Planning)

تعریف : عبارت است از تهیه برنامه متناسب برای تطبیق قابلیت های درونی با شرایط ویژه محیطی و ارزیابی قابلیت های درونی یا تعیین قدم های لازم جهت پیش بینی نقطه تعادل ( Equilibrium ) سازمان با محیط و تنظیم استراتژی جدید .
به عبارتی دیگر : کلیه اقداماتی که به تعریف اهداف و تعیین استراتژی مناسب برای دستیابی به آن هدف منجر می شود .
در واقع روش سیستماتیکی است که فرآیند مدیریت استراتژیک را تائید و پشتیبانی می کند و قابلیت تعیین چگونگی برنامه ( plan ) به اقدام ( Action ) را ندارد و به تنهایی ، سبب ایجاد شکاف میان استراتژی تعیین شده و نتایج بدست آمده می شود .
اضافه شدن جنبه های سازمانی کارآفرینانه و رهبری به برنامه ریزی استراتژیک همان مدیریت استراتژیک می باشد .
بزرگترین مشکل مدیریت استراتژیک، ایجاد خاصیت اجرائی برنامه استراتژیک می باشد .

ویژگی های برنامه ریزی استراتژیک

در فرآیند مدیریت استراتژیک، ویژگی های برنامه ریزی استراتژیک به شرح زیر می باشد:

1. جامع و آینده نگر است .
2. نوعی برنامه بلندمدت است .
3. به تأثیر عوامل خارجی توجه می کند .
4. زمینه برنامه های دیگر در سازمان را ترسیم می کند .
5. به علت تجسم دقیق آینده، امکان رسیدن به اهداف بیشتر است .
6. موجب هدایت تمام بخشهای سازمان می شود .
7. بدون برنامه ریزی عملیاتی قابل اجرا نمی باشد .

در واقع برنامه ریزی استراتژیک به دو سوال پاسخ می دهد :

• چه باید بکنیم ؟ …………. اهداف
• چگونه باید انجام دهیم ؟ ……….. استراتژی

مراحل فرآیند برنامه ریزی استراتژیک

1- تحلیل، شناخت و هدف گذاری ( Goal Setting )
2- تدوین استراتژی ( Strategy Formulation )
3- اجرای استراتژی (Strategy Implementation )
4- ارزشیابی و کنترل ( Evaluation & Control )